Aktualności
  • English (UK)
  • pl-PL

W dniu 16 marca odbyły się warsztaty organizowane przez Instytut Energetyki Odnawialnej w ramach projektu SDHp2m „Słoneczne systemy ciepłownicze w praktyce” w Warszawie w Muzeum Warszawskiej Pragi. Patronat nad wydarzeniem objął Burmistrz Pragi Północ Wojciech Zabłocki. Partnerem warsztatów jest Arcon-Sunmark.

Tylko 7,4% ciepła systemowego w Polsce wytwarzane jest z odnawialnych źródeł energii (OZE), w tym ponad 7% to ciepło z biomasy. Aż 75% ciepła powstaje w procesach spalania węgla. Energetyka cieplna to zatem zasadniczo węgiel, a energetyka odnawialna w polskich przedsiębiorstwach ciepłowniczych dotychczas była kojarzona niemal wyłącznie z biomasą. Przykłady z krajów Unii Europejskiej pokazują, że nie tylko biomasa, ale coraz częściej energia słoneczna umożliwia wypełnienie coraz wyższych celów w zakresie udziałów odnawialnych źródeł energii (OZE) oraz redukcji emisji zanieczyszczeń w ciepłownictwie i obniżania kosztów z tym związanych. Osiągnięcie wyznaczonych celów jest możliwe również dzięki wdrażaniu wielkowymiarowych systemów kolektorów słonecznych zintegrowanych z sezonowymi magazynami ciepła. Nierzadko wykorzystanie energii słonecznej jest najprostszym, najszybszym w realizacji i najtańszym rozwiązaniem.

Duńskie instalacje tego typu są w stanie zapewnić 50-60% udziału ciepła słonecznego w  całkowitym zapotrzebowaniu systemu, dzięki integracji instalacji kolektorów słonecznych o powierzchni kilku tysięcy metrów kwadratowych z sezonowym magazynem ciepła. Wtedy  możliwym staje się skuteczne rozwiązanie problemu niezgodności profili zapotrzebowania i pogodowozależnej produkcji energii z OZE.

Już od dłuższego czasu, przedsiębiorstwa ciepłownicze zastanawiają się, w jaki sposób sprostać wymaganiom dyrektywy 2012/27/UE o efektywności energetycznej, która wprowadza definicję  „efektywnych systemów ciepłowniczych (chłodniczych)” i nakazuje  stworzenie warunków do ich rozwoju. „Efektywny system ciepłowniczy i chłodniczy” oznacza system, w którym do produkcji ciepła lub chłodu wykorzystuje się, co najmniej w 50% energię ze źródeł odnawialnych, lub co najmniej w 50% ciepło odpadowe,  lub co najmniej w 75% ciepło pochodzące z kogeneracji, lub co najmniej w 50% wykorzystuje się połączenie powyższych. Wg Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie, istniejące systemy ciepłownicze w Polsce w 85% nie spełniają tych wymogów i muszą zostać dostosowane.

Idea wdrażania rozwiązań na tego typu przyszła do nas z min. Danii, Niemiec, gdzie biją rekordy popularności. Według Grzegorza Wiśniewskiego, prezesa zarządu IEO, w Polsce nadszedł dobry moment na szerokie wdrożenie już sprawdzonych na rynku, europejskiej  i skandynawskim rozwiązań, w szczególności rozwiązań duńskich. Rynek systemów ciepłowniczych z OZE jest na tyle rozwinięty, że budowa wielkowymiarowych instalacji OZE  nie stanowi już problemu technicznego oraz pozwala na skorzystanie z tzw. „ekonomiki skali” i obniżenie kosztów ciepła lub zmniejszenie ryzyka jego wzrostu z uwagi na koszty paliw i ochrony środowiska . Poza tym warto zauważyć, że programy  wsparcia z POIŚ, którymi, jako  Instytucja Wdrażająca, zarządza Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, wspierają  budowę tzw. „słonecznych systemów ciepłowniczych”. Coraz łatwiej zauważyć rosnące zainteresowanie Przedsiębiorstw Energetyki Cieplnej budową systemów ciepłowniczych połączonych z magazynami ciepła i instalacjami OZE. Sezonowe magazyny ciepła pozwalają na wykorzystanie wszystkich zalet znanych już powszechnie małych zasobników ciepła i też rozwiązują problem niewystarczającej mocy chwilowej i niedopasowanego do ciepłownictwa mieszkaniowego cyklu ładowania/rozładowywania magazynu. Wielkogabarytowe, sezonowe magazyny ciepła stabilizują pracę systemów kolektorów słonecznych w okresie całego roku i umożliwiają uzyskanie wymaganego wysokiego udziału energii słonecznej (energii z OZE).

Według Wojciecha Zabłockiego, burmistrza Pragi Północ popierającego OZE, dodatkową zaletą sezonowych zasobników ciepła  jest fakt, że dzięki nim można nie włączać dodatkowych – zazwyczaj najbardziej kosztownych-  mocy w systemach grzewczych, a nawet zmniejszać obciążenie cieplne funkcjonujących obecnie źródeł (co stanowi oszczędność dla przedsiębiorstw ciepłowniczych i tym  samym zmniejsza emisję CO2).

W spotkaniu udział wzięło 60 osób, przedstawiciele przedsiębiorstw ciepłowniczych, urzędów miast i gmin oraz funduszy OZE, ale również europejscy partnerzy projektu SDH. Rynek ciepła i przedsiębiorstwa ciepłownicze w Polsce przedstawił Paweł Bogusławski z Urzędu Regulacji Energetyki. Główne cele projektu oraz stan realizacji projektu SDHp2m przedstawił Thomas Pauschinger z Steinbeis Research Institute Solites – koordynator projektu. Rozwiązania techniczne wielkoskalowych słonecznych systemów ciepłowniczych w Europie, w tym:  projektowanie słonecznych systemów ciepłowniczych (solar district heating -  SDH), magazyny sezonowe, bezpieczeństwo dostaw ciepła w systemach ciepłowniczych w okresie zimowym, monitorowanie wyników i gwarancji wykonania systemów SDH przedstawił Jan-Olof Dalenbäck z CIT Energy Management AB. Przykłady instalacji słonecznych systemów ciepłowniczych współpracujących z magazynami ciepła w  Danii przedstawił Per Alex Sørensen z PlanEnergi. Praktyczne aspekty budowy wielkoskalowych słonecznych systemów ciepłowniczych współpracujących z magazynami ciepła w praktyce przedstawił  Jan Kowejsza oraz  Peter Eijbergen z Arcon-Sunmark GmbH. Ekonomiczne aspekty funkcjonowania systemów typu SDH  i modele finansowania systemów SDH w krajach UE przedstawił Moritz Schubert z SOLID.

Ponadto, biorąc pod uwagę obecne uwarunkowania prawne w Polsce, warto rozważyć magazynowanie niezbilansowanej  energii elektrycznej (czyli zdecydowanie tańszej) z elektrowni wiatrowych. Przedsiębiorstwo ciepłownicze dysponujące magazynem ciepła mogłoby tanio tę energię zagospodarować w sezonowym magazynie ciepła. 

Zgodnie z unijnym kierunkiem rozwoju, dostępnymi stają się coraz dogodniejsze modele finansowania przedsięwzięć związanych z poprawą efektywności energetycznej systemów ciepłowniczych, a co za tym idzie, Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej mogą uzyskać coraz tańsze finansowanie planowanych przedsięwzięć. Uruchomione zostały liczne działania mające na celu ułatwienie przeprowadzania inwestycji w tym zakresie, zarówno na poziomie lokalnym – dotacje w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych dedykowane mniejszym przedsięwzięciom oraz krajowym – dotacje i pożyczki preferencyjne w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko dedykowane większym przedsięwzięciom.

Europejski Bank Inwestycyjny prowadzi program ELENA, w ramach którego można uzyskać fundusze na pokrycie do 90% kosztów przygotowania większych, często kompleksowych inwestycji m. in. z zakresu efektywności energetycznej – w tym inwestycje w rozbudowę sieci ciepłowniczej i instalacje odnawialnych źródeł energii. O pomoc techniczną w ramach programu ELENA mogą się starać zarówno podmioty publiczne jak i prywatne, na poziomie lokalnym, regionalnym oraz krajowym. W ramach grantu, do 2009, przydzielono ok. 95 milionów Euro pomocy technicznej.

Podsumowując, zastosowanie systemów OZE z magazynami w ciepłownictwie to:

  • stały kierunek w ciepłownictwie i kogeneracji,
  • stanowią one stabilne źródło ciepła z OZE (takie są obecnie preferowane przez rząd) ,
  • cena ciepła słonecznego nie wzrasta, bo nie jest uzależniona od cen paliw i kosztów uprawnień do emisji,
  • kolektory słoneczne mają dobrą opinię w społeczeństwie, w przedsiębiorstwach i są w szerokim zakresie produkowane w kraju.

Prelegenci

ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

Przemyślane i efektywne rozwiązania dla rynku energii odnawialnej.


archiwum.ieo.pl


NIP: 524-24-00-349; KRS: 0000036667; Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy; XIII Wydział KRS Rejestr Przedsiębiorców; Bank ALIOR, O/Warszawa - Rakowiecka 39a, Numer rachunku 70 2490 0005 0000 4530 3375 5501; Kapitał zakładowy: 53.500 zł